Kaba inşaat (Rohbau)
Kaba inşaat, bir şantiyeye en çok malzemeyi ve en çok insanı getirir. Hesap nadiren duvarda ya da betonda bozulur — beklediğiniz günlerde ve birinin telefonla istediği işlerde bozulur.
Nasıl hesaplanır
Duvar işi metrekare duvar yüzeyi, beton metreküp, donatı kilogram ya da ton, kalıp temas yüzeyi metrekaresi, kazı ve dolgu metreküp üzerinden gider. Lentolar, prefabrik döşemeler ve bacalar adet hesabıdır. Şantiye kurulumu, vinç ve vincin bekleme günleri metre fiyatına zam değil, kendi kalemleridir. Program bütün bu birimleri tanır — metrekare, metreküp, kilogram, ton, adet, metretül, saat ve götürü — böylece teklif, şantiyede hesaplandığı gibi görünür. Alanları ve hacimleri programın kendisinde hesaplarsın: ölçüleri duvar alanlarını, beton ve kazı hacimlerini girersin, her ölçüme kendi adını verirsin, toplam ise dökümüyle birlikte hazır kalem olarak teklife girer — rakamın nereden geldiği görünür. Boşlukları program düşmez, o sana kalır.
Kâğıtta kaybolanlar
Kaybolan, hiçbir şeyin ilerlemediği zamandır. Beton gelmedi, demirci bir gün geç geldi, don duvar işini durdurdu, vinç işaret bekledi. Sözlü istenen iş de kaybolur: şantiye şefi iki ek delik ve temel altındaki kazı için telefon eder, ekip bunu hemen yapar, son faturada ise sözleşmede bundan tek kelime yoktur. VOB/B sözleşmesinde bu küçük bir ayrıntı değildir: ek ücret talebini, iş yapılmadan önce bildirmek gerekir — aksi halde talep zayıf ayaklar üzerinde durur. Bir de aşamalar arasında kaybolan küçük kalemler: fazla toprağın taşınması, kazının güvenliğe alınması, başka bir ekibin ardından temizlik, kış şartlarındaki zorluklar.
Kendin hesapla
Son şantiyeyi al ve adamların orada olduğu ama işin durduğu günleri say. Bunları, kiralık makineyle birlikte bir günlük ekibin sana kaça mal olduğuyla çarp — bu rakamı biliyorsun. Sonra telefonla istenen ve hiçbir zaman sözleşmeye girmeyen işleri hatırla: saatleri ve malzemeyi kendi fiyatlarınla hesapla. Bir şantiyenin toplamını yıldaki şantiye sayısıyla çarp; eksik tek bir kâğıdın kaça mal olduğunu görürsün.
Günde beş dakika
Beton dökülmeden önce — donatının fotoğrafı. Beton döküldükten sonra ne kadar demir girdiğini ve nasıl döşendiğini kimse denetleyemez. Akşam: kendi saatlerin ve adamlarının saatleri, beton sevkiyatları, çıkan malzeme. Bundan şantiye günlüğü doğar: gün gün, saatler fotoğrafların ve malzemenin yanında. Altı ay sonra biri aşamanın neden iki hafta yerine üç hafta sürdüğünü sorduğunda, cevap hazır durur ve tarihi vardır.
Programın senin için takip ettikleri
Kaba inşaatta neredeyse her zaman başka bir inşaat firması için çalışırsın, yani §13b vergi borcunun devri kuraldır, istisna değil — program bunu kendisi ayarlar ve §48b belgesini takip eder; o belge olmadan işveren yüzde on beş kesip vergi dairesine yatırmak zorundadır. Avans faturalarını takip eder: aylarca süren bir şantiyede nakit akışını onlar ayakta tutar, son faturada ise euro kuruşuna kadar düşülmeleri gerekir. Garanti sürelerini de takip eder — VOB/B sözleşmesinde dört yıldan azına, Alman medeni kanununa göre eser sözleşmesinde beş yıldan azına izin vermez — ve taşınmaz üzerinde yapılan işlerde fatura için altı aylık süreyi. Ek işleri sözleşmeye ek olarak tutar ve bildirim tarihini saklar — anlaşmazlıkta bu işlerin parasını alıp alamayacağına tam da o tarih karar verir.
Yıl sonunda
Kaba inşaat, tüm yılın en büyük kalemlerini getirir: beton, çelik, duvar, vinç ve makine kirası, işçilik saatleri, şantiyeler arası kilometreler. Hepsi zaten iş emirlerine işlenmiştir, böylece yıllık hesap ve KDV beyannameleri hazır rakamları okur. Vergi borcunun devrine tabi faturalar doğru alanlara kendiliğinden düşer — en çok hata da tam orada yapılır.
Belirleyici olan, verilerin düzenli girilmesidir — beton dökülmeden önce çekilen donatı fotoğrafı ve aynı gün yazılan saatler, en iyi programdan daha çok işe yarar.
