Marangozluk/ahşap (Zimmerer)
Bir çatı makası iki kez kurulur: bir kez atölyede, bir kez çatıda. Teklifte çoğu zaman tek kalem olarak durur — o zaman işin yarısı görünmez olur.
Nasıl hesaplanır
Çatı makası metreküp ahşap ya da metrekare çatı alanı üzerinden, mertekler ve aşıklar metretül, çıtalar ve kontra çıtalar aynı şekilde, kaplama tahtası metrekare üzerinden gider. Sundurmalar, saçaklar ve bahçe evleri çoğunlukla götürü, montaj ve düzeltmeler saat hesabıdır. Lamine ahşabın kendi metreküp fiyatı ve kendi teslim süresi vardır, yani „çatı makası" kaleminin içinde saklanmaz. Alanları ve hacimleri programın kendisinde hesaplarsın: ölçüleri her çatı yüzeyini ve her elemanı ayrı ayrı girersin, her ölçüme kendi adını verirsin, toplam ise dökümüyle birlikte hazır kalem olarak teklife girer — rakamın nereden geldiği görünür.
Kâğıtta kaybolanlar
Kaybolan, atölyedir. Kesim, delme, geçme birleşimler, ahşap koruma — kimsenin görmediği saatler, çünkü şantiyeye çıkmadan önce harcanır. Teklifte tek bir „çatı makası" kalemi varsa, o saatlerin duracağı yer yoktur. Vinç günü de kaybolur: belirli bir tarihe ısmarlarsın, senden önceki ekip döşemeyi bitirmemişse vinç bekler ve bekleme parasını sen ödersin. Buna statik sonrası değişen kesitler, elemanların nakliyesi ve planda olmayan yerinde kesim eklenir.
Kendin hesapla
Son çatı makasını al. Şantiyeye bir şey gitmeden önce adamlarının atölyede geçirdiği saatleri say — sonra teklifte bunlardan kaçının yazdığına bak. Beklediyse vinç gününü de ekle. Saat ücretinle ve yıldaki makas sayısıyla çarp. Bu, malzemede değil, kimsenin hesaplamadığı zamanda kayıptır.
Günde beş dakika
Kaplamadan ve örtüden önce yapının fotoğrafı. Kesitler, aralıklar, birleşimler ve ahşap koruma görünür — sonrasında her şey tahtanın ve kiremidin altında kaybolur. Akşam: atölye saatleri şantiye saatlerinden ayrı, ahşap sevkiyatları, kullanılan hırdavat. Üç yıl sonra taşıma gücü ya da ahşap koruması sorulduğunda, tarihli fotoğraf senin yerine cevap verir.
Program senin için neyi gözetir
Bir inşaat firması için çalıştığında program §13b vergi borcunun devrini ayarlar ve §48b belgesini gözetir — o belge olmadan işveren yüzde on beş kesmek zorundadır. Avans faturalarını gözetir, çünkü ahşabı montajdan önce alırsın, yani para girmeden önce çıkar. Garanti sürelerini gözetir: VOB/B sözleşmesinde dört yıldan azına, Alman medeni kanununa göre eser sözleşmesinde beş yıldan azına izin vermez. Ek işleri bildirim tarihiyle birlikte ek sözleşme olarak tutar.
Yıl sonunda
Ahşap yılın en büyük malzeme kalemi, atölye saatleri ise ikincisidir. İkisi de iş emirlerine işlenmiştir — hırdavat, koruyucu solüsyon ve atölye ile şantiyeler arası kilometrelerle birlikte. Yıllık hesap hazır rakamları okur.
Belirleyici olan, verilerin düzenli girilmesidir — atölye saatlerinin çatı saatlerinden ayrı tutulması, bir çatı makasının gerçekte kaça mal olduğunu gösterir.
